کامپوزیت دندان چیست؟ مراحل، ماندگاری، معایب و مراقبت از ونیر کامپوزیت
راهنمای علمی کامپوزیت دندان: چه کسانی کاندید هستند، مراحل انجام در یک جلسه، طول عمر، علت تغییر رنگ و مراقبت‌های بعد از کامپوزیت.
کامپوزیت دندان چیست؟
کامپوزیت رزینی ماده‌ای هم‌رنگ دندان است که از ماتریکس رزینی و ذرات پرکننده معدنی ساخته میشود و با سیستم باندینگ به مینا و عاج می‌چسبد. همین ماده برای ترمیم پوسیدگی و نیز برای اصلاح زیبایی دندان‌های جلو به کار می‌رود.
وقتی کامپوزیت به‌صورت لایه‌ای روی سطح جلویی دندان قرار می‌گیرد تا رنگ، شکل یا اندازه آن اصلاح شود، به آن «ونیر کامپوزیت» یا «کامپوزیت ونیر» گفته میشود. در روش مستقیم، دندانپزشک کامپوزیت را در همان جلسه روی دندان شکل می‌دهد.
چه کسانی کاندید کامپوزیت هستند؟
کاربردهای رایج شامل بستن فاصله‌های کوچک بین دندان‌ها (دیاستم)، ترمیم لبه‌های شکسته یا ساییده، اصلاح شکل دندان‌های کوچک یا نامتقارن و پوشاندن لکه‌های موضعی است.
پیش از کامپوزیت، لثه باید سالم و پوسیدگی‌ها درمان شده باشند. در دندان‌قروچه شدید، نامرتبی زیاد دندان‌ها یا تیرگی بسیار شدید، کامپوزیت ممکن است انتخاب اول نباشد و گزینه‌هایی مانند ارتودنسی، سفیدکردن یا رستوریشن سرامیکی بررسی می‌شوند.
مراحل انجام کامپوزیت دندان
۱) معاینه، عکس و بررسی بایت. ۲) در صورت نیاز سفیدکردن پیش از کامپوزیت، چون رنگ کامپوزیت بعداً با سفیدکننده تغییر نمی‌کند. ۳) انتخاب رنگ و در موارد گسترده، طراحی لبخند یا موکاپ. ۴) آماده‌سازی سطح؛ در بسیاری از موارد تراش لازم نیست یا بسیار محدود است.
۵) اچ و باندینگ، سپس قرار دادن لایه‌به‌لایه کامپوزیت و سخت‌کردن آن با نور. ۶) شکل‌دهی، تنظیم بایت و پالیش نهایی. پالیش دقیق در براقی و مقاومت به لک نقش مهمی دارد.
طول عمر کامپوزیت و دلایل تغییر رنگ
ماندگاری کامپوزیت به محل دندان، وسعت کار، عادات بیمار و کیفیت اجرا وابسته است. مطالعات بالینی بقای چندساله مناسبی گزارش کرده‌اند، اما کامپوزیت در مقایسه با سرامیک بیشتر دچار ساییدگی، لب‌پریدگی و از دست رفتن براقی میشود و به نگهداری دورهای نیاز دارد.
قهوه، چای، دخانیات و نوشیدنی‌های رنگی می‌توانند به‌مرور سطح کامپوزیت را تیره کنند. بسیاری از تغییر رنگ‌های سطحی با پالیش مجدد بهتر می‌شوند و آسیب‌های کوچک را معمولاً میتوان بدون تعویض کامل ترمیم کرد.
معایب و مراقبت‌های بعد از کامپوزیت
مهم‌ترین محدودیت‌ها شامل احتمال لب‌پریدگی، تغییر رنگ و نیاز به پالیش یا ترمیم در طول زمان است. گاز زدن اجسام سخت، جویدن ناخن و باز کردن بسته‌ها با دندان خطر شکستگی را بالا می‌برد.
مسواک نرم با خمیردندان فلورایددار، نخ دندان روزانه، کاهش مواد رنگی، استفاده از نایت‌گارد در صورت دندان‌قروچه و معاینات دورهای به حفظ ظاهر و سلامت دندان کمک می‌کند.
کامپوزیت یا لمینت؟
کامپوزیت معمولاً تراش کمتر، هزینه پایین‌تر و امکان ترمیم ساده‌تر دارد. لمینت سرامیکی رنگ و براقی پایدارتری دارد اما ساخت آن در لابراتوار انجام میشود و معمولاً به آماده‌سازی دندان نیاز دارد.
انتخاب باید بر اساس وضعیت دندان‌ها، بایت، انتظار زیبایی و امکان نگهداری انجام شود. برای مقایسه گزینه‌های سرامیکی، راهنمای لمینت دندان و مقاله روکش، ونیر و لمینت را ببینید.