شل شدن ایمپلنت؛ علت، اقدام فوری و راه درمان
لقی روکش، شل شدن پیچ اباتمنت یا لق شدن خود فیکسچر سه مشکل کاملاً متفاوت‌اند. راهنمای تشخیص، کاری که باید فوراً انجام دهید و گزینه‌های درمان.
سه نوع لقی که با هم اشتباه گرفته می‌شوند
وقتی بیمار می‌گوید «ایمپلنتم شل شده»، در عمل یکی از سه حالت رخ داده است و پیش‌آگهی این سه با هم زمین تا آسمان فرق دارد.
۱) لقی روکش: روکش روی اباتمنت شل شده یا چسب آن شکسته است. این ساده‌ترین و شایع‌ترین حالت و معمولاً در یک جلسه کوتاه قابل رفع است.
۲) شل شدن پیچ اباتمنت: پیچی که اباتمنت را به فیکسچر می‌بندد باز شده است. معمولاً با حرکت جزئی مجموعه روکش هنگام فشار و گاهی صدای کلیک همراه است و با سفت کردن مجدد پیچ با گشتاور استاندارد درمان میشود.
۳) لقی خود فیکسچر: پیچ کاشته‌شده در استخوان حرکت می‌کند. این جدی‌ترین حالت است و به‌معنای شکست اتصال ایمپلنت به استخوان تلقی میشود.
چطور بفهمیم کدام مورد است؟
تشخیص قطعی فقط در مطب و با معاینه و رادیوگرافی ممکن است، اما چند نشانه راهنما وجود دارد. اگر فقط قسمت سفید و قابل‌مشاهده دندان حرکت می‌کند و لثه اطراف کاملاً آرام است، احتمال لقی روکش یا پیچ بیشتر است.
اگر همراه با لقی، درد هنگام جویدن، تورم لثه، ترشح یا بوی بد وجود داشته باشد، باید به التهاب اطراف ایمپلنت و احتمال تحلیل استخوان فکر کرد.
اگر کل مجموعه با فشار انگشت به‌وضوح تکان می‌خورد یا احساس می‌کنید در استخوان جابه‌جا میشود، این هشدار جدی است و نیاز به ارزیابی فوری دارد.
در رادیوگرافی، وجود خط تیره پیوسته دور فیکسچر یا تحلیل قابل توجه استخوان، نشانه‌های مهمی برای تشخیص هستند.
چرا پیچ اباتمنت شل میشود؟
نیروی جویدن بیش از حد و به‌ویژه دندانقروچه شبانه، شایع‌ترین علت است. فشار مکرر و خارج از محور باعث کاهش نیروی نگه‌دارنده پیچ میشود.
عدم استفاده از آچار گشتاورسنج هنگام بستن اولیه: پیچ باید با گشتاور مشخص کارخانه سازنده بسته شود؛ شل‌تر یا سفت‌تر از آن هر دو مشکل‌ساز است.
عدم تطابق قطعات: استفاده از اباتمنت غیر اصل یا ناسازگار با فیکسچر، احتمال شل شدن و شکستن پیچ را بالا می‌برد.
طراحی نامناسب روکش: اگر تماس‌های جویدن متعادل نباشد، بار اضافی روی یک ایمپلنت متمرکز میشود.
تا رسیدن به دندانپزشک چه کنیم و چه نکنیم؟
با آن سمت غذا نجوید و مواد سفت و چسبناک را کنار بگذارید تا فشار بیشتری به مجموعه وارد نشود.
ناحیه را تمیز نگه دارید؛ شستشوی ملایم با آب نمک ولرم کمک می‌کند، اما از فشار زیاد مسواک روی خود قطعه لق خودداری کنید.
هرگز خودتان قطعه را نچرخانید، فشار ندهید و با چسب خانگی نچسبانید. چسباندن موقت خانگی میتواند تشخیص را دشوار و درمان را پرهزینه‌تر کند.
اگر روکش کاملاً جدا شد، آن را نگه دارید و به همراه خود به مطب ببرید؛ در بسیاری از موارد قابل استفاده مجدد است.
در صورت وجود تب، تورم پیشرونده صورت یا ترشح چرکی، موضوع اورژانس است و نباید تا نوبت بعدی صبر کرد.
درمان و پیشگیری
در لقی روکش یا پیچ، درمان معمولاً شامل باز کردن، بررسی سالم بودن پیچ، تعویض آن در صورت نیاز و بستن مجدد با گشتاور استاندارد و سپس تنظیم تماس‌های جویدن است.
در لقی فیکسچر، معمولاً راهی جز خارج کردن ایمپلنت وجود ندارد. پس از ترمیم بافت و در صورت نیاز پیوند استخوان، امکان کاشت مجدد در بسیاری از موارد وجود دارد.
برای پیشگیری: استفاده از نایت‌گارد در صورت دندانقروچه، معاینه و کنترل دوره‌ای شش‌ماهه، بهداشت دقیق اطراف ایمپلنت با نخ و برس بین‌دندانی، و پرهیز از باز کردن اجسام سخت با دندان.