خونریزی لثه تا لق شدن دندان؛ علائم پریودنتیت
ژنژیویت و پریودنتیت چگونه پیشرفت می‌کنند، چه درمان‌هایی مؤثرند و ارتباط علمی بیماری لثه با دیابت و بیماری قلبی چیست.
ژنژیویت و پریودنتیت چه تفاوتی دارند؟
ژنژیویت التهاب سطحی و برگشت‌پذیر لثه است که با قرمزی، تورم و خونریزی هنگام مسواک بروز میکند و با کنترل پلاک کاملاً بهبود می‌یابد.
پریودنتیت مرحله پیشرفته‌تر است: التهاب به لیگامان پریودنتال و استخوان آلوئول گسترش می‌یابد، پاکت‌های عمیق ایجاد میشود و تحلیل استخوان رخ می‌دهد. تحلیل استخوان از دسترفته خودبهخود بازنمی‌گردد؛ به همین دلیل تشخیص زودهنگام حیاتی است.
نشانه‌ها و عوامل خطر
نشانه‌های کلیدی: خونریزی لثه، بوی بد مداوم دهان، تحلیل لثه و بلندتر به‌نظر رسیدن دندان‌ها، حساسیت ریشه، تغییر موقعیت یا لق شدن دندان و خروج ترشح چرکی از حاشیه لثه.
مهم‌ترین عوامل خطر عبارت‌اند از: تجمع پلاک و جرم، مصرف دخانیات، دیابت کنترل‌نشده، استعداد ژنتیکی، استرس، تغییرات هورمونی و برخی داروها که باعث بزرگی لثه می‌شوند.
درمان‌های مبتنی بر شواهد
گام نخست، درمان غیرجراحی است: آموزش بهداشت فردی، جرمگیری فوق‌لثه‌ای و جرمگیری عمقی زیرلثه‌ای (SRP). دستورالعمل‌های فدراسیون اروپایی پریودنتولوژی، این مرحله را پایه هر طرح درمانی می‌دانند.
در صورت باقی ماندن پاکت‌های عمیق، مرحله جراحی مطرح میشود: فلپ دسترسی، جراحیهای بازساختی با پیوند استخوان یا غشا و در موارد تحلیل لثه، پیوند بافت نرم. پس از درمان فعال، فاز نگهدارنده با ویزیت‌های منظم هر ۳ تا ۶ ماه ضروری است.
ارتباط سلامت لثه با سلامت عمومی بدن
مطالعات اپیدمیولوژیک، همراهی دوسویه‌ای میان پریودنتیت و دیابت نوع ۲ نشان داده‌اند: التهاب مزمن لثه کنترل قند خون را دشوارتر میکند و دیابت کنترل‌نشده شدت بیماری لثه را افزایش می‌دهد.
همچنین همراهی آماری میان پریودنتیت و بیماری‌های قلبی‌عروقی، زایمان زودرس و بیماری‌های تنفسی گزارش شده است. این یافته‌ها همراهی را نشان می‌دهند و اثبات قطعی علت‌ومعلولی محسوب نمی‌شوند، اما اهمیت مراقبت از لثه را برجسته می‌کنند.
پیشگیری روزانه: چه چیزی واقعاً کار میکند؟
مسواک دو بار در روز با خمیردندان فلورایددار به مدت دو دقیقه، تمیز کردن بین‌دندانی روزانه با نخ دندان یا برس بین‌دندانی و ترک دخانیات، مؤثرترین اقدامات اثبات‌شده هستند.
دهان‌شویه‌های آنتی‌سپتیک میتوانند کمک‌کننده باشند اما جایگزین تمیز کردن مکانیکی نیستند. معاینه دوره‌ای هر ۶ ماه (یا کوتاه‌تر در بیماران پرخطر) فرصت تشخیص زودهنگام را فراهم میکند.