پیوند استخوان و سینوس لیفت؛ چه زمانی لازم است؟
انواع گرافت استخوانی، تکنیک سینوس لیفت باز و بسته، مدت ترمیم، ریسک‌ها و نرخ موفقیت بر پایه شواهد بالینی.
چرا استخوان فک تحلیل می‌رود؟
استخوان آلوئول برای نگهداری دندان ساخته شده است؛ با از دست رفتن دندان، تحریک مکانیکی قطع میشود و بازجذب آغاز می‌گردد. بیشترین کاهش عرض و ارتفاع، در ۶ تا ۱۲ ماه نخست پس از کشیدن دندان رخ می‌دهد.
عوامل تشدیدکننده: پریودنتیت پیشرفته، عفونت، پروتز متحرک با فشار نامناسب و فاصله طولانی میان کشیدن دندان و جایگزینی. به همین دلیل، حفظ حفره (Socket Preservation) همزمان با کشیدن دندان، اقدامی پیشگیرانه ارزشمند است.
انواع مواد پیوند
اتوگرافت (استخوان خود بیمار) استاندارد طلایی از نظر توان استخوان‌سازی است اما نیازمند ناحیه دهنده دوم است. آلوگرافت (استخوان انسانی فرآوری‌شده از بانک بافت) و زنوگرافت (منشأ حیوانی، معمولاً گاوی) گزینه‌های پرکاربرد با شواهد بالینی گسترده‌اند.
آلوپلاست‌ها (مواد مصنوعی مانند بتا-تری‌کلسیم فسفات) نیز به‌کار می‌روند. اغلب موارد بالینی از ترکیب مواد همراه با غشای هدایت‌کننده بازسازی استخوان (GBR) استفاده می‌کنند.
سینوس لیفت: باز یا بسته؟
در فک بالای خلفی، حفره سینوس ماگزیلاری ارتفاع استخوان را محدود می‌کند. در تکنیک بسته (کرستال)، از مسیر خود ایمپلنت، کف سینوس چند میلی‌متر بالا برده میشود؛ مناسب برای کمبود ارتفاع خفیف و کم‌تهاجم‌تر است.
در تکنیک باز (لترال ویندو)، پنجره‌ای در دیواره جانبی ایجاد و غشای سینوس بلند شده و فضای زیر آن با گرافت پر میشود؛ برای کمبود ارتفاع قابل‌توجه استفاده میشود. انتخاب تکنیک بر اساس ارتفاع استخوان باقیمانده و آناتومی مشاهده‌شده در CBCT انجام می‌گیرد.
زمان‌بندی، ترمیم و مراقبت
بسته به نوع و حجم گرافت، دوره بلوغ استخوان معمولاً ۴ تا ۹ ماه پیش از کاشت یا بارگذاری ایمپلنت طول می‌کشد. در برخی موارد، کاشت همزمان ایمپلنت و گرافت ممکن است.
پس از سینوس لیفت: پرهیز از فین کردن بینی، عطسه با دهان باز، خودداری از سیگار و پرواز در روزهای نخست، و مصرف دقیق داروهای تجویزشده. سیگار مهم‌ترین عامل خطر شکست گرافت است.
ریسک‌ها و نرخ موفقیت
مرورهای نظام‌مند، نرخ بقای ایمپلنت‌های کاشته‌شده در نواحی گرافت‌شده و سینوس لیفت‌شده را در محدوده‌ای نزدیک به ایمپلنت در استخوان بومی گزارش کرده‌اند؛ شرط اصلی، انتخاب صحیح بیمار و تکنیک جراحی است.
عوارض ممکن: پارگی غشای سینوس (شایع‌ترین و اغلب قابل مدیریت حین عمل)، سینوزیت، عفونت، جدا شدن جزئی گرافت و بهبود ناکافی. ارزیابی دقیق پیش از عمل با CBCT و بررسی سابقه سینوزیتی، ریسک را به‌طور معناداری کاهش می‌دهد.